wtorek, 17 maja 2016

Kiedy najwyższa skała kusi ...

na okładce Dougal Haston na górnym polu śniegowym, tuż przed osiągnięciem wierzchołka
Mam przyjemność nie tyle zrecenzować, co podzielić się z wami informacjami i refleksją nad świetną książką "Everest - the hard way" autorstwa legendy światowego alpinizmu sir Christophera Boningtona. Książka to żywy opis wydarzeń, które miały miejsce na przełomie sierpnia i września 1975 roku na Evereście. Bonington kierował tam ogromną wyprawą (dwudziestu alpinistów atakujących i wspierających + kilkudziesięciu Szerpów), która postawiła sobie za cel pierwsze zdobycie ściany południowo - zachodniej Czomolungmy metodą oblężniczą. Dla laika w dzisiejszych czasach zdobycie Everestu wydaje się być pestką, każda przybłęda z kasą może współcześnie "zdobyć" Everest, nie każdy jednak wie, że to zależy którędy się wchodzi. Hillary i Tenzing w 1953r. weszli oczywiście najprostszą drogą, czyli ścianą południowo-wschodnią, gdzie przy dobrej pogodzie jedynie tuż przy wierzchołku są problemy na tzw. Stopniu Hilarry'ego. Reszta dla wytrenowanego człowieka z przyzwoita kondycją i bez jakichś lęków, to betka (po drodze jeszcze jest Ice Fall, ale tam wszystko załatwiają przewodnicy i Szerpowie, turysta ma tylko wykonywać polecenia, co by nie zbłądzić). 
zator na stopniu Hillary'ego
Kocioł Zachodni
ściana południowo - zachodnia
Ice Fall 

No więc Bonington dostał walizkę pełną grubych funciaków od banku Barclays, zebrał ekipę i udał się z taborem do Nepalu (tutaj jest opis tej wyprawy na stronie Barclays, a powyżej pełnometrażowy dokument z wyprawy). 

Chris Bonington jest żywą legendą alpinizmu z wielu powodów, ale tym najważniejszym jest jedna rzecz - przeżył. Jego wizyta w Polsce była dla mnie nieodpartym bodźcem do udania się na Krakowski Festiwal Górski w grudniu 2015r. Chris odstawił standardowy wykład o swoim życiu, siedziałem bardzo blisko niego i nie mogłem wyjść z podziwu, że ten niewysoki, siwy i dziarski dziadek, przez cały wykład stojący prosto i żywo, skończy w tym roku 83 lata. Przeżył tam, gdzie wielu jego kolegów, przyjaciół, prawdziwych tuzów wspinaczki już nie ma na tym świecie. Można by tu m.in. wymienić bohaterów "Najtrudniejszej drogi":
- Dougal Haston, jeden z czterech zdobywców ściany północno-zachodniej, śmierć w wieku 37 lat w 1977r. zasypany lawiną podczas jazdy na nartach, niespełna półtora roku po zdobyciu Everestu,
- Peter Boardman, drugi z tej czwórki, śmierć w wieku 32 lat w maju 1982r. na północno - wschodniej ścianie Everestu,
- Nick Estcourt, inny alpinista czołowy, z uwagi na załamanie pogody nie doczekał się swojego zdobycia szczytu, zginął w 1978r. w wieku 36 lat, zasypany przez lawinę na K2,
- Tony Tighe, którego śmierć na Ice Fallu w 1972r. została wspomniana w książce, to jego ciało znaleziono w 2008r. a zidentyfikował je właśnie Sherpa Pertemba, sirtar ekspedycji z 1975r. oraz tragarz z 1972r. (lista ludzi, którzy zginęli na Evereście, w tym Tony Tighe i Polacy).
Doug Scott na filmiku Barclaysa z zalinkowanej wyżej strony zaznacza, że dla takich jak on, czy Bonington, którzy przeżyli swoje góry, jest smutne, lecz nieuniknione, że nie ma z nimi Hastona i innych przyjaciół, których góry nie wypuściły ze swoich skał. 

Pierwszego zdobycia dokonali Dougal Haston wraz z Dougiem Scottem. Drugim zespołem, który dokonał udanego ataku szczytowego, byli Peter Boardman oraz Szerpa Pertemba. Za nimi szedł Mick Burke, po którym potem ślad  zaginął, stąd nie wiadomo, czy w ogóle osiągnął wierzchołek. I to tyle, sam Bonington, jako kierownik wyprawy, nie zdobył wówczas wierzchołka, tak jak kilkunastu innych alpinistów uczestniczących w wyprawie, na tym właśnie polega zespołowe zdobywanie szczytów w stylu oblężniczym. 

"Alpinista jest jak biegający w kółko udręczony i skołowany byk, który na widok czerwonej płachty, jaką jest skała, nie może powstrzymać się od ataku" w tym kontekście najbardziej ciekawe są w książce dylematy Boningtona, kogo wypuścić na górę do ataku szczytowego. Zabrał całą zgraję alpinistów oblężniczych + alpinistów wspierających, a na górę mógł ich co najwyżej wysyłać dwójkami. Siedział sobie zatem Chris w obozie V na wysokości 7700 m i rozważał kwestie alpinistycznej ambicji swoich współpracowników.
Peter Boardman i Joe Tasker na Kanczendzundze 
Pertemba i Bonington 
Na zalinkowanej wyżej stronie banku Barclays są fajne ówczesne fotki uczestników wyprawy, w tym zdjęcia wszystkich czterech zdobywców szczytu (Haston, Scott, Boardman, Pertemba), ciężarówki, którymi przetransportowano sprzęt do Nepalu oraz filmik, gdzie pojawiają się m.in. żyjący uczestnicy wyprawy, przedstawiciel Barclays Mike Rhodes (alpinista wspierający), Doug Scott (zdobywca), na 99% w filmie wykorzystano zapewne fragmenty nakręcone osobiście przez Micka Burke'a, który wspinał się tuż za Scottem i Hastonem (minuta 5:01 do 5:10). 

Dobra książka, napisana rzeczowo i konkretnie, z pierwszej ręki człowieka, który zęby zjadł na wspinaczce. Klasyka. 

czwartek, 28 kwietnia 2016

Opowiadania Phillipa K. Dicka - cz.1 "Krótki, szczęśliwy żywot brązowego oksforda"

Wydawnictwo Rebis kontynuuje wydawanie kolekcjonerskiej serii dzieł Phillipa Dicka. Po kilkunastu powieściach przyszedł czas na inny rozdział twórczości Dicka, jaką są jego opowiadania, których napisał ponad sto. Jak sam Dick stwierdził, jego opowiadania to zupełnie inna twórczość, aniżeli jego powieści. Wynika to z przyjętej przez Dicka filozofii, która prezentuje się mniej więcej tak: "Twórca powieści powinien spełnić pewien warunek, którym nie musi sobie zawracać głowy, pisząc opowiadanie: otóż główny bohater musi być na tyle sympatyczny albo tak podobny do czytelnika, że bez względu na to, co zrobi (...) w opowiadaniu nie trzeba tworzyć bohatera, z którym czytelnik zechciałby się identyfikować, ponieważ brakuje na to miejsca, a nacisk kładzie się na czyn, a nie na sprawcę (...) różnica między opowiadaniem, a powieścią jest następująca: opowiadanie mówi o morderstwie, powieść zaś o mordercy (...)" I to w zasadzie powinno wystarczyć za wprowadzenie, a jednocześnie podsumowanie krótkiej formy u Dicka, ten przyjęty przez autora, dychotomiczny podział jest klarownie widoczny we wszystkich jego opowiadaniach.

Chcąc wydawać opowiadania Dicka wydawnictwo Rebis, bardzo słusznie i jako pierwsze na rynku, postanowiło wydać bez przeróbek klasyczne, zachodnie wydanie zbiorcze opowiadań Dicka, tj. "Collected stories" w pięciu tomach, tutaj nieco szerzej o tym wydaniu. "Krótki, szczęśliwy żywot brązowego Oksforda", to właśnie pierwszy tom opowiadań zebranych, aktualnie na rynku są też już dostępne "Wariant drugi" oraz "Kopia ojca".

Co do samych opowiadań, to zbiór liczy aż 25 krótkich form z najwcześniejszych lat twórczości Dicka (1952-1953) i niestety, ale większość z nich trąci myszką, zestarzały się mocno i przypominają teraz trochę twórczość Bourroughsa o Marsie, lub też przesiąknięte są naiwną ideologią, a dialogi pompatyczne, sztuczne i podporządkowane głównej linii fabularnej. Na szczęście jest tutaj kilka perełek, wręcz genialnych tekstów, które to potwierdzają renomę Dicka i są to:
- "Krótki, szczęśliwy żywot brązowego oksforda" tytułowe opowiadanie zbioru, czysty majstersztyk, jedno z najlepszych opowiadań jakie w życiu przeczytałem, z typowym, dickowskim pomysłem "(...) kawałek nieożywionej materii został tak przez coś podrażniony, że odpełzł napędzany oburzeniem. To był mój cel życiowy: wynaleźć doskonały czynnik  drażniący, dostatecznie irytujący, aby pobudzić martwą materię do życia (...)" i dalej "(...) nigdy nie było takiego buta jak ten (...) w kuchni wokół wiadra na śmieci leżały rozsypane skorupki od jajek. But odwiedził nas tej nocy, ale gdy się posilił, znów zniknął (...)" "(...) zaraz wejdzie do środka i zażąda buta (...) od mojego starego buta zależało całe życie Doca (...) a ten przeklęty but zniknął, był gdzieś tam na dworze (...)" czy to nie jest genialne? z buta daję 10/10
- "Niestrudzona żaba" super przewrotne opowiadanie, z fajnym pomysłem wyjściowym, można by na bazie tego pomysłu stworzyć większą fabułę 
- "Kolonia", genialne opowiadanie, które absurdalnym klimatem zbliżone jest do oksforda, a jednocześnie stanowi klasyczną wizję kontaktu z wrogą, obcą inteligencją "(...) to mój dywanik. Przywiozłem go z Ziemi. Dała mi go żona. Ja ... ja całkowicie mu ufałem"
- "Budowniczy", też dobra rzecz, parafraza mitu o Noem
- "Wypłata" - najbardziej rozbudowane fabularnie opowiadanie zbioru, ze świetną, przewrotną i zaskakującą intrygą, nie dziwota że swego czasu Hollywood stworzyło blockbustera w oparciu o motywy noweli, przy okazji w typowy dla siebie sposób upraszczając przesłanie "Wypłaty"
- "W ogrodzie", dosyć przerażająca nowela, parafraza mitu o Ledzie i łabędziu

Niezły poziom, przede wszystkim fabularny, trzymają także następujące rzeczy: "Człowiek, który był zmienną", "Kryształowa krypta", "Niania", "Kobziarz wśród drzew".

Reszty niestety już nie bardzo pamiętam, ale znalazłoby się jeszcze ze 2-3 dobre teksty. Reszta, tak jak wcześniej pisałem, odstaje mocno poziomem od wymienionych, niemniej polecam zapoznanie się z krótką formą Dicka. Mam nadzieję, że już wkrótce wpadnie mi w ręce kolejny tom "Collected stories".

sobota, 6 lutego 2016

Apokalipsa Europy, takiej jaką znamy ("Uległość" - Michel Houellebecq)


I tak się właśnie kończy świat 
nie hukiem, ni skomleniem 
lecz szumem bełkotu ślepców 
zapomniałych swego upadku

Mgła "Further down the nest II" 

Islamizacja Europy trwa i nic nie zmieni tutaj zaklinanie rzeczywistości przez ocenzurowane, poprawne politycznie media oraz zidiociałych, działających wbrew woli Narodów polityków, często skorumpowanych petrodolarami. Dżihadyści poczynają sobie na tyle śmiało, że ostatnio wchodzą nawet ze swym kagankiem oświaty do krajów jednolitych religijnie takich jak Polska, dzieje się to na szczeblu samorządowym w Poznaniu, Częstochowie, Białymstoku i na Pomorzu. A powszechne bajdurzenie o "uchodźcach", o pomocy ludziom uciśnionym, o wrażliwości i pomocy ... ech Ja jestem człowiekiem cholernie wrażliwym, wręcz przewrażliwionym, każdy człowiek, którego spotykam, bardzo silnie na mnie oddziałuje, czuję podskórnie jego lęki, obawy, potrzeby. Gdybym jednak miał każdemu pomagać, to bym się unicestwił, nie dałbym rady fizycznie, psychicznie, czasowo i finansowo. Nie można pomagać bez refleksji, bo to wtedy nie jest pomoc, tylko bezsensowne rozdawnictwo. Do tego - spójrzmy, kto przybywa do tej wrażliwej, empatycznej Europy:
"Uległość" można rozumieć na wiele sposobów, jednym z nich jest synonim słowa "islam", inaczej "poddanie się Allahowi". Jeden z bohaterów powieści mówi tak: "– Chodzi o uległość – powiedział cicho Rediger. – Oszałamiająca, a zarazem prosta myśl, nigdy dotychczas niewyrażona z taką mocą, że szczytem ludzkiego szczęścia jest bezwzględna uległość. Miałbym pewne opory przed zaprezentowaniem tej myśli swoim współwyznawcom, którzy mogliby ją uznać za bluźnierczą, ale ja dostrzegam wyraźny związek między bezwzględną uległością kobiety wobec mężczyzny jak w Historii O a uległością człowieka wobec Boga, o której mówi islam. Widzi pan, islam akceptuje świat, akceptuje go w jego integralności, świat jako taki, używając języka Nietzschego. Według buddyzmu świat to dukkha, niedopasowanie, cierpienie. Co do chrześcijaństwa, nie ma w nim już takiej pewności – czyż Szatan nie jest nazywany księciem tego świata? Dla islamu dzieło boże jest doskonałe, to wręcz arcydzieło absolutne. Czym w gruncie rzeczy jest Koran, jeśli nie mistyczną pieśnią pochwalną? Pochwałą Stwórcy i uległości wobec Jego praw. Ludziom, którzy chcą poznać islam, nie polecam zazwyczaj rozpoczynania od lektury Koranu, chyba że są skłonni zrobić wysiłek: nauczyć się arabskiego i zagłębić w tekst pierwotny. Proponuję im raczej, aby posłuchali sur, aby je powtarzali, wczuli się w ich oddech i rytm. Islam to jedyna religia, która zabroniła używania przekładów dla celów liturgicznych, bowiem Koran w całości opiera się na rytmie, rymach, refrenach, asonansach. Na podstawowej zasadzie poezji, na połączeniu dźwięku i znaczenia, które pozwala opowiedzieć świat.*" Można na marginesie uzupełnić, że chrześcijaństwo zaczęło upadać, po Soborze Watykańskim II, kiedy oficjalnie dopuszczono odprawianie liturgii mszy w językach narodowych, a nie jak do tej pory w łacinie, której nikt z wiernych nie rozumiał. Odarcie liturgii z łaciny, odarło ją jednocześnie z tajemnicy, z mistycyzmu, co było już prosta drogą do spowszednienia Boga, do jego laicyzacji. 
Ale za bardzo dywaguję. "Uległość" Houllebecqa to w sumie nie powieść o islamizacji Europy, a o tym, dlaczego jest ona w ogóle możliwa, o tym żyznym podłożu europejskiej laickości, bierności moralnej, apatii intelektualnej, plytkich wartości, których nie warto bronić. Rzymianie w 476 roku n.e. też byli przekonani o tym, że ich upadające cesarstwo zachodnie będzie trwać wiecznie, nie dostrzegali globalnej skali swego upadku. To, co się teraz dzieje w Europie, to właśnie taki przypadek.
"Uległość" to powieść, która w szczery, ale dość trudny w przekazie sposób pokazuje, gdzie aktualnie jest Europa. A Europa jest w czarnej dziurze, wydrążonej rakiem zgnilizny moralnej i społecznego wyalienowania jednostki. Apoteoza indywidualizmu i egoizmu doprowadziła do rozpadu więzi społecznych, promocja dewiacji homoseksualnych do rozpadu rodziny - podstawowej komórki społecznej. intelektualizm do duchowego wyjałowienia, w konsekwencji w Europie nie ma już nic, tylko konsumpcjonizm i życie na teraz, na już, byle było mi dobrze. Symbolem tego są obcy sobie ludzie w komunikacji publicznej, sąsiedzi mieszkający w tym samym bloku, nie znający się nawzajem, w szatni na siłowni, alienowanie się ze słuchawkami na uszach, życie nie razem, a obok siebie. Francois stwierdza "Ciężko jest zrozumieć innych, pojąć, co się kryje w głębi ich serce, bez pomocy alkoholu może nigdy by się nikomu nie udało"**. I dalej "Ludzkość nie tylko mnie nie interesowała, ale wręcz mierziła; nie uważałem ludzi za swoich braci, a już tym bardziej ni uważałem za braci jakiegoś drobnego fragmentu owej ludzkości, na przykład swoich rodaków lub byłych kolegów z pracy. Chciał nie chciał, musiałem jednak uznać, że ci ludzie są do mnie podobni, choć właśnie z powodu owego podobieństwa wolałem ich unikać."***
Kryjemy się za maskami, aby tylko się nie odkryć, aby tylko nie mówić jak jest, by nie być posądzonym o rasizm, ksenofobię, patriotyzm, religijność, nazizm i wiele innych rzeczy, dobrych i złych, celowo przemieszanych ze sobą, aby tylko zamydlić, namieszać, rozproszyć, zrelatywizować granice. Dochodzi do tego, że człowiek czuje się obco we własnym domu, własnym kraju. Europa popełnia zbiorowe, rozłożone na kilka pokoleń samobójstwo i w tym momencie właśnie, w tych latach 2015-2020 jest kluczowy moment, punkt krytyczny, ostatni na ratunek przed zmianą porządku rzeczy, jeżeli teraz Europa się nie obudzi, potem będzie za późno.
Trudność w odbiorze "Uległości" tkwi w bohaterze, a w zasadzie anty-bohaterze, który w narracji pierwszosobowej obrzydza nam siebie, obrzydza nam wszystko, co wiąże się ze współczesnym światem zachodnim, obłudę, fasadowość życia intelektualnego, jego miałkość, zbędność, koniunkturalizm. Przeintelektualizowany, zniewieściały, zobojętniały na otaczającą rzeczywistość, biernie poddający się zmianom społecznym współczesny Europejczyk, w gruncie rzeczy kierujący się przyziemnymi potrzebami. Europa jaka znamy, umiera, a Islam jest tylko grabarzem. Ilu ja mam takich znajomych wokół siebie, przeintelektualizowanych, pozbawionych ikry maminsynków, którym wydaje się że pojedli wszystkie rozumy, a są niczym więcej jak mięsem w rękach innych ludzi, zmanipulowanym medialnie stadem owiec
W gruncie rzeczy bowiem, cała ta przeintelektualizowana dyskusja u antybohatera, te jałowe dysputy o dupie Maryni, wszystko to sprowadza się do zadania wprost oczywistego pytania: "ile wyniesie moja pensja, do ilu żon będę mieć prawo?" Ostatecznie wszystko sprowadza się bowiem do kupczenia żywym towarem, do handlu niewinnymi, kobietami i dziećmi. Sam Francois o kobietach myśli tak "(...)w tej sytuacji przydałaby się kobieta, która bez wątpienia też jest człowiekiem, lecz reprezentuje nieco inną odmianę ludzkości i wnosi do życia lekki zapach egzotyki"****. Powieść kończy się jak mokry sen stetryczałego mizogina - nasz anty-bohater szybciutko przechodzi konwersję na islam, aby tylko móc wybrać sobie żony, bo w końcu "muzułmańskie żony są bez wątpienia uległe i oddane, zostały przecież tak wychowane, a to zazwyczaj wystarcza, żeby mężczyźnie dać rozkosz". I tak, po konwersji, "każda z tych dziewcząt, choćby najładniejsza, będzie szczęśliwa i dumna, jeśli mój wybór padnie właśnie na nią, i będzie się czuła zaszczycona, mogąc dzielić ze mną łoże. Wszystkie będą godne miłości, a ja na pewno zdołam je pokochać*****". Piotr Kieżun, w wywiadzie dla Polskiego radia, słusznie powiedział, że "Houellebecq pisze o kryzysie duchowości europejskiej, o kryzysie moralnym i politycznym, gdzie wszystko zamienia się w banał i nudę. Okazuje się, że nawet fala islamu nas przed tym nie ratuje, bo ta religia wcale nie jest powrotem do moralności", o czym świadczą właśnie ostatnie stronice powieści.
Jestem tym najbardziej znienawidzonym dzisiaj, białym, dorosłym mężczyzną, ale nie wyobrażam sobie, żebym żył w świecie, w którym mam wyższość moralną, duchową, prawną, fizyczną i materialną nad kobietą, którą kocham. Bo islam do tego się właśnie sprowadza - do supremacji jednej płci nad drugą, do powrotu patriarchatu w jego najgorszym przebraniu - bezkarna władza mężczyzny nad żoną/żonami, siostrą, matką, koleżanką siostry, nad swoimi dziećmi, które mają siedzieć grzecznie w domu i czekać na wypełnienie swojej odgórnej woli społecznej pod rygorem kar jakich Europa nie widziała od kilkuset lat. W najlepszym wypadku kobieta w islamie ma tak: "Głośno chichocząc, dziewczyny pogrążyły się w grze polegającej na znajdowaniu różnic między dwoma obrazkami w „Picsou Magazine”. Biznesmen uniósł wzrok znad arkusza kalkulacyjnego i uśmiechnął się do nich z boleściwym wyrzutem. Też się do niego uśmiechnęły, nie przestając szeptać i chichotać. Mężczyzna znowu złapał za telefon i wdał się w kolejną konwersację, równie długą i poufną jak poprzednia. W świecie islamskim kobieta – przynajmniej jeśli jest dość ładna, żeby wzbudzić pożądanie bogatego małżonka – praktycznie przez całe życie może pozostać dzieckiem. Wkrótce po wyjściu z lat dziecięcych sama zostaje matką i znowu pogrąża się w świecie dzieci. Jej własne potomstwo dorasta, a ona staje się babcią. I tak toczy się jej życie. Przez kilka zaledwie lat kupuje sobie erotyczną bieliznę i zamienia dziecięce zabawy na gry seksualne, co w gruncie rzeczy sprowadza się do tego samego. Oczywiście traci swoją niezależność, ale fuck autonomy; sam z dużą łatwością, a nawet autentyczną ulgą pozbyłem się wszelkich obowiązków zawodowych czy intelektualnych i wcale nie zazdrościłem temu biznesmenowi siedzącemu po drugiej stronie korytarza w przedziale TGV Pro Première, którego twarz – w miarę toczącej się konwersacji telefonicznej – coraz bardziej pochmurniała; najwyraźniej jego interesy mocno kulały, gdy tymczasem pociąg przejeżdżał przez stację Saint-Pierre-des-Corps. Tyle że on miał przynajmniej rekompensatę w postaci dwóch pełnych wdzięku i czaru małżonek, które mogły mu wynagrodzić trudy prowadzenia biznesu; może jeszcze jedna czy dwie czekały na niego w Paryżu; kołatało mi po głowie, że szariat zezwala na posiadanie czterech żon. Mój ojciec miał… znerwicowaną dziwkę w postaci mojej matki. Na tę myśl zadrżałem. Cóż, teraz już nie żyła, oboje nie żyli, a ja byłem jedynym – żywym, acz w ostatnich czasach nieco sfatygowanym – świadectwem ich miłości."******
Nie potrzebuję tego, nie chcę tego, chcę żyć w społeczeństwie zdrowym moralnie, z zasadami, z wolnością wyboru wyznania, chcę żyć z kobieta, która mnie kocha, która ma wolną wolę w każdej chwili ode mnie odejść, która ma pełną swobodę robić, co chce i kiedy chcę i która jest ze mną, bo tego chce, a nie dlatego że musi. Mam nadzieję, że przynajmniej w moim kraju będę miał taką możliwość.

Oto jesteśmy my, Europejczycy, beztroskie dzieciaki, wygodnie jak u mamy za piecem, osaczeni przez zgraję krwiopijców, którzy nie pragną niczego innego jak tylko dorwać się do darmowego źródła i doić stuprocentową hemoglobinę.

* str.249
** str.157
*** str.200
**** str.200
***** str.280
******str.218

czwartek, 21 stycznia 2016

Bzdura zombie (Oystein Stene - "Wyspa zombie")

2,3 lata temu czytałem kuriozalną książkę o zakochanym zombiaku pt. "Wiecznie żywy", Hollywood nawet raczyło zrobić film na podstawie tego gniota. Nikomu nieznany Oystein Stene widocznie wyczuł pismo nosem, bo postanowił zrobić dzieło o narodzie zombie, żyjącym na utajnionej wyspie, której nie ma na żadnej mapie świata, satelity też należą do tego spisku państw NATO (rzecz dzieje się głównie w czasach zimnej wojny, widocznie satelity chińskie i radzieckie także, ale tego autor już nie wyjaśnia).
W każdym razie Stene tworzy swój zombiastyczny twór z konsekwencją godną lepszej sprawy. Bo oto, jeżeli przymknąć oczy na wyżej opisanu fundament świata przedstawionego, to "Wyspa zombie" wcale złą powieści nie jest. Zombie-bohater, narrator w pierwszej osobie, na łamach książki przebywa swoją podróż od punktu A do punktu B, rozwija się jego postać wręcz wzorcowo, wszystko jest na swoim miejscu. Tylko naprawdę nie jestem w stanie przymknąć oczu, za stary jestem na takie tandetne numery, no i za mało głupi. 

autor, dumny ze swojego dzieła

Stene wcale źle nie pisze, jego powieść sprawia wrażenie rzetelnie opowiedzianej i przygotowanej koncepcyjnie, problem jest z niedorzecznym punktem wyjścia, który już na wstępie pozbawia całą historię elementarnej wiarygodności, no bo co to za bzdura z tym, że kilka światowych mocarstw sprzysięgło się utrzymać w XX wieku wielką tajemnicę i istniejącej gdzieś na środku Atlantyku wyspie z dziwnymi mieszkańcami. W tym celu fałszują rzeczywistość. Cały ten konspekt posiada dziury logiczne wielkości słonia, dlatego nawet niezbyt wymagający czytelnik powinien pukać się w czoło nad takim idiotyzmem. Pomysł wyjściowy niweczy cały, późniejszy trud autora, który wyczynia ekwilibrystyczne cuda, by swój pomysł jak najbardziej uwiarygodnić, ale zwyczajnie się nie da, bo niektóre pomysły mają w sobie
taki potencjał niedorzeczności, że tu nawet Tołstoj by odpadł. Stene odpadł w przedbiegach i serwuje czytelnikowi m.in. następujące kwiatki:
- zombie grające w pokera,
- zombie tworzące administrację państwową, która uchwala przepisy (nawet mają swoją konstytucję), organizuje życie społeczne, archiwizuje kwity, koncerty, policja, biblioteki, targi, 
- seks zombiaków!!!
- zombiaki palą papierosy,
- zombiaki myślą, rozmawiają, prowadzą udawane życie społeczne,
- zombiaki chodzą do kina,
- zombie mają płeć, te żeńskie chodzą w obcasach, męskie się golą albo zapuszczają brody,
- ruch oporu zombie,
- zombie-marynarze itd., można tak wymieniać

Idąc tym tropem, w poszukiwaniu "oryginalnych" pomysłów, już niedługo będzie można przeczytać literaturę o księżach-zombie, zombie-sportowcach, zombie-kosmonautach, zombieseksualistach, mogących zawierać zombie-małżeństwa i adoptować dzieci, czy też zombie-szachistach, do wyboru do koloru.

Ebola cz.2 (Richard Preston - "Strefa skażenia")

5 października 2014r. zamieściłem na blogu recenzję powieści "Ebola". Pisałem wtedy m.in., że Ebola w jakiejkolwiek postaci nie zagraża ludzkości jako takiej, no chyba że nagle 7 miliardów ludzi zacznie kąpać się w krwi chorych na ebolę, czy też nie przestrzegać elementarnych zasad higieny.

Wbrew gromkopierdnym hasłom marketingowym na okładce książki, "Strefa skażenia" to głównie opis wydarzeń, które miały miejsce w amerykańskim mieście Reston w 1989r., kiedy to w małpiarni pewnej firmy importującej małpy wybuchła epidemia nowego wirusa, później nazwanego ebola reston. O tych wydarzeniach (podczas których ostatecznie nie zginął żaden człowiek, żaden też nie uległ zakażeniu wirusem) traktuje 2/3 książki Prestona, reszta opowiada o wydarzeniach związanych z występowaniem pozostałych filowirusów, czyli marburga, eboli zair i eboli sudan. 
Nancy i Jerry Jaax, epidemiolodzy wojskowi, którzy występują w książce Prestona 
spotkanie studentów z autorem
"Strefa skażenia" jest niestety książką słabą, napisana jest głównie w tonie taniej sensacji, a sam autor chyba nie za bardzo wie, jak pisać, co chwila nadużywa takich ostatecznych terminów jak "zagłada ludzkości", "eksterminacja", "prawie zniszczył ludzką populację w płd Sudanie" (tj. 150 na 250 osób zakażonych, coś mała ta populacja) oraz stara się cały czas podtrzymywać atmosferę armagedonu, czy to poprzez zawarty w tonie sensacyjnym opis wydarzeń w Kenii 1980 (marburg), południowym Sudanie w licpu 1976r. (ebola sudan), północnym Zairze we wrześniu 1976r. (ebola zair), czy laboratoryjny wirus ebola reston z 1989r. Całość uzupełniona jest sformułowaniami jak z podróby Homera "wirus przeszedł jak ogień", "uderzył w niego jak bomba", ciężko się to czyta, kiedy nie jest się kilkunastoletnim gówniarzem, na którego kiedyś takie tanie zagrywki działały. Dopiero, gdy autor zaczyna sprawozdawczo, bez emocji, relacjonować wydarzenia, wtedy czytało się z większym zainteresowaniem, Tak naprawdę z całej książki wystarczy przeczytać niektóre rozdziały z części pierwszej (te opisujące epidemie w Afryce) oraz rozdział "Najgroźniejszy szczep", gdzie znajduje się podsumowanie wiedzy na temat ebola. Reszta to tylko męczarnie z chaosem narracyjnym i pisaniem autora o niczym. Tematyka jest oczywiście bardzo interesująca, natomiast sama książka jest słabiutka, napisana chaotycznie, kiepska stylistycznie. Nadto, pomimo że to praktycznie literatura faktu, to autor pozwala sobie na dziwne zagrywki typu opis koszmarnego snu szeregowca biorącego udział w oczyszczaniu małpiarni w Reston, o ataku małpy dzierżącej strzykawkę w ręku. Czemu to ma służyć, poza próbą wywołania tandetnej grozy, to nie wiem. 

Dla uporządkowania tematyki filowirusów (wirusów nitkowatych):
- marburg, bardzo zakaźny drogą bezpośredniego kontaktu z wydzielinami chorego, śmiertelny na poziomie 20-60%
- ebola sudan, bardzo zakaźny drogą bezpośredniego kontaktu z wydzielinami chorego, śmiertelny na poziomie 30-70%
- ebola zair, bardzo zakaźny drogą bezpośredniego kontaktu z wydzielinami chorego, śmiertelny na poziomie 50-90%
- ebola reston, bardzo zakaźny drogą oddechową wyłącznie wśród małp, śmiertelny na poziomie 50-90%.

Rzeczą, która naprawdę intryguje jest zagadka, dlaczego tak bliźniaczo podobne do siebie pod względem molekularnym wirusy ebola zair i ebola reston tak różnie reagują na ludzi. Jest to szczególnie istotne, jeżeli weźmie się pod uwagę, że wysoce letalny dla ludzi ebola zair przenosi się drogą bezpośredniego kontaktu z wydzielinami chorego organizmu, natomiast nieszkodliwy dla człowieka bliźniak ebola reston drogą oddechową. Ebola zair zatem jest niegroźny globalnie, z uwagi na sposób przenoszenia się i wysoką śmiertelność gospodarza, przez co łatwo jest izolować wirusa. W związku jednak z tym, że w przyrodzie wszystko ewoluuje, powstaje pytanie, co się stanie, gdy ebola reston zmutuje i zacznie być groźny dla ludzi albo też ebola zair zmutuje i zacznie przenosić się powietrzem? Wtedy faktycznie gromkopierdne hasła o zagrożeniu dla ludzkości ze strony eboli mogą stać się faktem, a średniowieczna dżuma przy eboli będzie niegroźną bajeczką dla dzieci. Z książki "(...) wirusy zair i reston są tak podobne do siebie, że trudno byłoby powiedzieć, czym się różnią (...)".

Drugą intrygującą kwestią, pytaniem, które stawia książka, a które nurtuje wirusologów od kilkudziesięciu lat, jest to, gdzie w strefie tropikalnej znajduje się rezerwuar filowirusów. Zdaniem Prestona ich matecznikiem jest grota Kitum w masywie góry Elgon położonej w zachodniej Kenii, przy granicy z Sudanem, Zairem, jeziorem Wiktorii oraz w masywie Wielkiego Rowu Afrykańskiego. Inną wysuniętą przez Prestona hipotezą, już mocno bajkową, jest, że wszystkie współczesne, "demoniczne" wirusy takie jak właśnie filowirusy i wirus HIV (którego genezą jest także Afryka tropikalna, rozniesiona po świecie po zabetonowaniu magistrali kinszaskiej) pojawiły się w wyniku wyniszczenia przyrody równikowej, lasów, zwierząt, rabunkowego wyjaławiania przyrody przez ludzi. Coś w tej teorii jest, ale nie da się tego udowodnić.

Podsumowując, "Strefa skażenia" jest słabo napisaną książką, natomiast warto się z nią zapoznać, bo w dosyć przystępny sposób (i jest to jedyna zasługa autora) prezentuje wszystkie znane do tej pory filowirusy. 
siostra Marietta nad grobami bliskich, ofiar ebola zair 1976r. (zdjęcie pojawia się w książce, wrzucałem je też swego czasu  na bloga we wpisie z 5.10.2014r.
Krótki wywiad z Karlem Johnsonem, któremu zawdzięczamy nazwę wirusa ebola. 
grota Kitum, pan Chepso opowiada m.in. o zwyczajach słoni związanych z właściwościami geologicznymi groty Kitum, szkoda że tak kaleczy angielski, w tle słychać nietoperze, domniemanych nosicieli filowirusów
tutaj nieco bardziej przystępnie o grocie Kitum i eboli
zajawka WHO z 2014r. o fizycznych objawach eboli
i jeszcze bajeczka o zarażaniu ebolą

Ps. Richard Preston to brat Douglasa Prestona, którego sensacyjne powieści dosyć często czytam i recenzuję.